Kekemelik Nedir ve Asıl Sebepleri Nelerdir?

Konuşma sırasında yaşanan takılmalar, hem çocuğu hem de ebeveynleri endişelendiren durumların başında gelir. İnternette kekemelik nedir veya neden kekeme olunur şeklinde yapılan aramalarda birçok bilgi kirliliğiyle karşılaşmak mümkündür. Çoğu insan bu durumun aniden yaşanan bir korku veya travma sonucu ortaya çıktığına inanır. Ancak bilimsel gerçekler, bu algıdan oldukça farklıdır. Gelin, konuşma akıcılığını etkileyen bu iletişimsel farklılığın ne olduğuna ve gerçek sebeplerine yakından bakalım.

Kekemelik Nedir?

Kekemelik; konuşmanın doğal ritminin, hızının ve akıcılığının çeşitli tekrarlar (hece veya kelime tekrarı), uzatmalar (ssss-su gibi) veya hava akışının kesildiği sessiz duraksamalar (bloklar) ile kesintiye uğraması durumudur.

Bu durum, konuşma organlarında (dil, dudak, çene) yapısal bir kusur olmasından kaynaklanmaz. Birey ne söylemek istediğini tam olarak bilir, zihninde kelimeler hazırdır; ancak düşünce hızı ile bu düşünceyi sese dönüştüren motor sistem arasındaki senkronizasyon anlık olarak bozulur.

Kekemeliğin Sebepleri Nelerdir?

Bilimsel araştırmalar, kekemeliğin tek bir nedene bağlı olmadığını, genetik, nörolojik ve gelişimsel faktörlerin bir araya gelmesiyle (çok faktörlü) oluştuğunu göstermektedir. Toplumdaki yaygın inancın aksine, korkutulmak veya stres yaşamak kekemeliğin asıl sebebi değildir; bunlar sadece var olan yatkınlığı tetikleyen veya artıran faktörlerdir.

İşte kekemeliğin temel sebepleri:

1. Genetik Faktörler (Aile Öyküsü)

Kekemeliğin ortaya çıkmasındaki en büyük etkenlerden biri genetiktir. Ailesinde veya birinci derece akrabalarında kekemelik veya hızlı konuşma geçmişi olan çocuklarda, bu durumun görülme ihtimali çok daha yüksektir. Araştırmalar, kekemeliğe yatkınlık sağlayan genetik kodların nesilden nesile aktarılabildiğini göstermektedir.

2. Nörolojik Faktörler (Beyin İşleyişi)

Gelişen beyin görüntüleme teknolojileri, kekemelik yaşayan bireylerin beyinlerindeki dil ve konuşma merkezlerinin işleyişinde minik farklılıklar olduğunu ortaya koymuştur. Konuşmayı planlayan bölge ile motor kasları harekete geçiren bölge arasındaki sinirsel iletim yollarında yaşanan anlık senkronizasyon hataları, akıcılık sorunlarına yol açmaktadır.

3. Gelişimsel ve Dilsel Faktörler

Özellikle 2 ile 5 yaş arası, çocukların kelime dağarcığının hızla arttığı ve karmaşık cümleler kurmaya başladığı dönemdir. Çocuğun kendini ifade etme isteği çok yüksek, ancak konuşma kaslarının motor becerisi bu hıza yetişemeyecek durumdaysa gelişimsel kekemelik ortaya çıkabilir. Bu yaş aralığında başlayan takılmaların bir kısmı zamanla kendiliğinden geçebilse de, kalıcı olmaması için mutlaka doğru bir uzman yaklaşımı gerekir.

Ne Zaman Destek Alınmalı?

Eğer çocuğunuzun konuşmasındaki takılmalar 6 aydan uzun süredir devam ediyorsa, konuşurken yüzünde gerginlik, göz kırpma, nefes tutma gibi ikincil davranışlar sergiliyorsa veya konuşmaktan kaçınmaya başladıysa vakit kaybetmeden bir uzmana başvurulmalıdır. Erken dönem kekemelik danışmanlığı, bireyin bu durumu kalıcı bir iletişim engeli haline getirmeden aşmasında en önemli adımdır.

Pendik ve Gebze Bölgesinde Akıcı Konuşma Desteği

Konuşma akıcılığını etkileyen faktörler ne olursa olsun, doğru stratejiler ve uzman rehberliğiyle akıcı ve özgüvenli bir iletişim kurmak mümkündür. Pendik kekemelik danışmanlığı ve Gebze konuşma terapisi arayışlarınızda, bilimsel yöntemlere dayalı kişiye özel eğitim programlarımızla yanınızdayız. Kekemeliğin bir engel değil, yönetilebilir bir durum olduğunu keşfetmek için merkezimizle iletişime geçebilirsiniz.
 

Kekemelik Nedir ?

• Kekemelik, konuşmanın akıcılığı ve ritminde meydana gelen kesintiler ve doğal akışının bir biçimde bozulması ile ortaya çıkan bir konuşma bozukluğudur. Bu durum, seslerin, hecelerin veya kelimelerin tekrarı, uzatılması veya bloklanması şeklinde ortaya çıkar İnsanların kabaca yüzde 4 ila 5'i çocukluklarının bir döneminde kekelemektedir. Çoğunluğu yetişkinliğe eriştiklerinde akıcı konuşsa da kekemelik toplumun ortalama %1’i için kronik ve kalıcı bir sorun olmaya devam etmektedir. Küçük yaşta yaşanılan bir korku, ateşli bir rahatsızlık yada bir olaydan etkilenme sonucu ortaya çıkan psikoloji kaynaklı yanlış konuşma alışkanlığı olarakta adlandırılabilir.

Kekemeliğin Nedenleri

• Kekemeliğin nedeni kesin olarak bilinmemekle beraber yapılan araştırmalar kekemeliğin ortaya çıkmasında genetik, nörofizyolojik ve gelişimsel faktörlerin ve farklılıkların rol oynadığını göstermiştir. Küçük yaşta yaşanılan bir korku, ateşli bir rahatsızlık yada bir olaydan etkilenme sonucu ortaya çıkan psikoloji kaynaklı yanlış konuşma alışkanlığı olarakta adlandırılabilir.

1.Nörofizyolojik Faktörler:

• Beynin konuşma ve dil işlevlerini kontrol eden bölgelerinde yapısal ve işlevsel farklılıklar kekemeliğin ortaya çıkmasında rol oynayabilmektedir.

3.Gelişimsel Faktörler:

• Kekemelik genellikle dil ve konuşma gelişimi sırasında ortaya çıkar. Motor beceriler, bilişsel süreçler ve çevresel etkiler, kekemeliğin gelişiminde ve seyrinde önemli rol oynar.

Kekemeliğin Türleri

• Kekeleyen insan sayısı kadar farklı kekemelik modeli ve hafiften şiddetliye kadar pek çok farklı kekemelik derecesi vardır ancak temelde tekrar, uzatma ya da blok tipi olarak adlandırılan 3 tip kekemeliğin bir ya da birkaçının bir araya gelmesiyle oluşmaktadır.

1.Tekrar Tipi Kekemelik;

• Ses, hece ya da kelime tekrarlarından oluşmaktadır.
• Örneğin; ka-ka-ka-kalem

2.Uzatma Tipi Kekemelik;

• Kelime içindeki seslerin uzatılması şeklinde oluşmaktadır.

3.Blok Tipi Kekemelik;

• Kimi seslerin üretilirken zorluk yaşanması ve bloklanması şeklinde oluşmaktadır. Sesli ya da sessiz blok şeklinde görülebilmektedir.
• Örneğin; kkkkk kalem

Kekemelik Belirtileri

• Yukarıda bahsettiğimiz kekemelik türlerine ek olarak kekemeliği işaret eden başka durumlar da vardır. Bunlar çoğunlukla kekemelikten kaçmak ya da kaçınmak için yapılan davranışlardır ve kekemeliğin bir parçası olarak değerlendirilir.

1.Dolaylı Söylemler: 

• Kekemelikten kaçınmak ya da kekemeliği gizlemek amacıyla kullanılan dolaylı söylemler veya kelimelerin değiştirilmesi.

2.Fiziksel Kasılmalar:

• Konuşma sırasında yüz, boyun veya diğer vücut bölgelerinde belirgin bir gerilim veya kasılma.

3.İkincil Davranışlar:

• Göz kırpma, çene hareketleri, baş hareketleri gibi istemsiz davranışlar.

4. Susma Eğilimi

• Konuşma sırasında yaşanan kaygı ve stresin artmasıyla ilişkili olarak konuşmaktan kaçınma veya sessiz kalma